Make your own free website on Tripod.com

Gimnazjum
Jezuickie
jako pierwsza
wyzsza szkola
w Estonii

25 marca w jednym z reprezentacyjnych pomieszczen muzeum historycznego przy tartuskim Alma Mater miala miejsce konferencja naukowa poswiecona historii estonskiego szkolnictwa wyzszego.


Wyklad wiodacy prof. Helmuta Priimäe nosil tytul: "Oswiata w Tartu pod polskim panowaniem". Nastepnie znany historyk Tõnis Lukas poprowadzil dyskusje na temat lokalizacji Jezuickiego Gimnazjum, dzialajacego w Tartu na przelomie XVI/XVII ww. Glównym zadaniem konferencji bylo znalezienie odpowiedzi na pytanie:
Kiedy wlasciwie narodzilo sie etonskie szkolnictwo wyzsze?
Jak wiadomo, w latach 1582-1600 i 1603-1625 Tartu znajdowalo sie pod polskim panowaniem. W 1582 zalozyli tu swa rezydencje jezuici, która w 1585 przeksztalcona zostala w kolegium. Polscy historycy utrzymuja, iz zalozone w 1582 przez polskich jezuitów Gimnazjum bylo pierwsza szkola wyzszego stopnia w Estonii, natomiast szwedzcy naukowcy twierdza, ze Academia Gustaviana, zalozona w 1632 przez znanego nam Polakom z "Potopu" szwedzkiego króla Karola Gustawa, dala poczatek estonskiemu szkolnictwu wyzszemu. Ten spór tlil sie wlasciwie juz od wielu lat, ale obecnie rozgorzal z nowa sila. W pracach badawczych nad Jezuickim Gimnazjum obiecala swa pomoc równiez Polska. Ambasador Polski J. Wolasiewicz zaproponowal w swym liscie do rektora tartuskiej Uczelni moralne i materialne wsparcie w tej sprawie.
No cóz, "kazda pliszka swój ogon chwali", a wiec i nam jako polskiej mniejszosci w Estonii nie pozostaje nic innego, jak tylko wierzyc w "polska wersje" tego zagadnienia. Tak po prawdzie, to dla samych Estonczyków wiekszy bylby honor miec wyzsze szkolnictwo powstale o cale 50 lat wczesniej czyli w 1582 roku, ale czy to warto z tego powodu zaraz kruszyc kopie i wywolywac wilka z lasu? Bo jeszcze, nie daj Boze, na tym tle miedzy Polska i Szwecja do jakiegos nowego Potopu dojdzie. Wtedy im przeciez tez czesciowo o Inflanty poszlo.

archiwum